Volgende actie: bepalen wie de uitvoerende macht heeft en hoe deze wordt uitgeoefend.
Voor de twaalf gemeenten van de provincie Drenthe kunnen we geleidelijk een nieuw politiek en administratief systeem opzetten, parallel aan de huidige. We moeten de huidige instellingen niet abrupt vervangen, want dat zou chaos veroorzaken, wat altijd de voedingsbodem van geweld is. Zachtheid is in alles zeer belangrijk, omdat het de kracht is die geweld neutraliseert. Als alles goed gaat en het parallelle systeem zich bewijst, kunnen we definitief een einde maken aan de representatieve democratie.
De implementatie van het nieuwe systeem kan van start gaan in de gemeente Noordenveld. Het zal steunen op drie pijlers: directe democratie, loten, verbod op politieke partijen en lobbygroepen.
Hoe zou een gemeente eruitzien die door directe democratie wordt bestuurd?
1) Soevereine gemeentelijke vergadering
Alle inwoners (of ingeschreven burgers) nemen regelmatig deel aan een gemeentelijke vergadering. Belangrijke beslissingen (begroting, ruimtelijke ordening, lokale reglementen, openbare projecten) worden rechtstreeks besproken en gestemd. Stemmen kan met handopsteking, via een geheime stemming of via beveiligde digitale platforms.
2) Open commissies en loting
Thematische commissies (onderwijs, ecologie, cultuur, financiën) staan open voor vrijwilligers. Sommige functies (Ik denk met name aan de bemiddelaars van de debatten) kunnen via loting worden toegewezen om diversiteit te garanderen en professionalisering van de macht te beperken.
3) Participatieve begroting
Een aanzienlijk deel van de gemeentebegroting wordt rechtstreeks door de inwoners beslist. Burgers dienen projecten in (speelplein, fietspad, renovatie van een gebouw). Projecten worden publiek voorgesteld, besproken en vervolgens ter stemming voorgelegd.
4) Lokaal initiatief en referendum
Een bepaald aantal handtekeningen volstaat om een voorstel ter stemming voor te leggen. Beslissingen van het uitvoerend bestuur (indien aanwezig) kunnen via een referendum worden bevestigd of verworpen.
Belangrijkste kenmerken
Voordelen:
- Sterke burgerbetrokkenheid
- Grotere transparantie
- Gevoel van collectieve verantwoordelijkheid
- De macht wordt daadwerkelijk door de inwoners uitgeoefend
Uitdagingen:
- Grote tijdsinvestering en nood aan informatie
- Risico op lage deelname
- Tragere besluitvorming
- Nood aan een debatcultuur en bereidheid tot compromis
Samengevat zou een gemeente in een directe democratie participatiever en veeleisender zijn voor haar inwoners. Ze zou functioneren als een politiek actieve gemeenschap waarin burgers de macht niet volledig delegeren, maar die zelf dagelijks uitoefenen.
Confederatie van Drentse Gemeenten 